Έχει η ζωή όλων των ανθρώπων την ίδια αξία; Φυσικά και όχι!

Στο δημόσιο λόγο είναι πολλές οι φορές τελευταία που υποπίπτουμε στην ιδεολογική ηγεμονία του δυτικού ανθρωπισμού και συγκεκριμένα στην αυταξία που προσδίδει στην ανθρώπινη ζωή. Έχουμε πολλές φορές αναγκαστεί να απαντήσουμε απέναντι στην υποκρισία των ευρωπαϊκών κρατών με τους όρους τους. Για παράδειγμα, όταν επισημαίνουμε ότι για τα θύματα των χτυπημάτων στο Παρίσι ή στις Βρυξέλλες υπάρχει θρήνος και οργή ενώ για τα θύματα στη Νιγηρία ή στη Συρία παραμένουμε αδιάφοροι. Ας δούμε τι σημαίνει και με ποιο τρόπο προκύπτει αυτή η έννοια της αυταξίας της ανθρώπινης ζωής.

Θεός, Πατέρας, Παντοκράτορας

Η εμφάνιση των μονοθεϊστικών θρησκειών είναι η πιο σημαντική, ίσως, στιγμή στην ιστορία των ολοκληρωτισμών. Και αυτό διότι με τον έναν Θεό, Πατέρα, Παντοκράτορα επιτυγχάνεται η ύπαρξη ενός Κόσμου. Ο Κόσμος είναι πλέον ένας, εκπορεύεται από τον έναν Θεό. «Πριν τον μονοθεϊσμό (δεν έχω υπόψη μου τουλάχιστον) δεν μπορούσε να εκφραστεί μια συνολική εικόνα για το πως είναι και πως πρέπει να είναι ο κόσμος στο σύνολό του. Γι’ αυτό και οι μονοθεϊστικές θρησκείες έχουν έντονα το στοιχείο του επεκτατισμού. Πρέπει να μεγαλώσουν και να γίνουν ο κόσμος όλος, ο κόσμος να γίνουν αυτές. Έτσι μόνο θα αυτοπραγματωθούν». (βλ. κείμενο για ισλαμοφοβία) Continue reading

Social media #2: ιδιοκτησία, όραση και μηχανές που μαθαίνουν

Σίγουρα ένα κείμενο δεν φτάνει για να αναλύσουμε τα social media με τον προτεινόμενο τρόπο. Αλλά ως Black Athena η προσπάθεια είναι να συνδυάζουμε το βάθος της θεωρίας με τα πρακτικά εργαλεία που χρειαζόμαστε άμεσα και προσβάσιμα από όλ@ς όσ@ς συμμετέχουν συστηματικά και με σοβαρότητα στο ανταγωνιστικό κίνημα. Και προσβάσιμα σημαίνει πρώτα και κύρια ταξικά προσβάσιμα. Όταν δουλεύεις ή τρέχεις συνέχεια από συνέλευση σε δράση και τούμπαλιν δεν έχεις τον χρόνο να γράψεις ή να διαβάσεις ολόκληρους τόμους βιβλίων (αν και μάλλον θα άξιζε να γραφτεί κάτι τέτοιο για αυτή την ανάλυση για τα social media). Οπότε στο δεύτερο αυτό μέρος θα επεκτείνουμε λίγο ακόμα μόνο την ανάλυση για το θέμα.

Από το προηγούμενο απόσπασμα του Κεφαλαίου (σ. 739): «Επομένως, το προτσές που δημιουργεί τη σχέση του κεφαλαίου δεν μπορεί παρά να είναι άλλο από το προτσές χωρισμού του εργάτη από την ιδιοχτησία στους όρους της εργασίας του, ένα προτσές που από τη μια μεριά, μετατρέπει σε κεφάλαιο τα μέσα συντήρησης και παραγωγής της κοινωνίας, και, από την άλλη, τους άμεσους παραγωγούς σε μισθωτούς εργάτες».

Έχουμε, λοιπόν, μια διαδικασία συσσώρευσης που είναι ουσιαστικά διαδικασία διαχωρισμού και η οποία από τη μια μετατρέπει σε κεφάλαιο τα μέσα συντήρησης και παραγωγής της κοινωνίας, και, από την άλλη, τους άμεσους παραγωγούς σε μισθωτούς εργάτες. Τι σημαίνει αυτό στην περίπτωση των social media; Και τι συνέπειες έχει;

Μέσα έκφρασης/επικοινωνίας Continue reading

Social media: η πρωταρχική συσσώρευση της ανθρώπινης έκφρασης κι επικοινωνίας

*Αυτό το κείμενο θα έπρεπε να σπάσει σε δύο μέρη για να είναι πιο ευκολοδιάβαστο (όπως κάνω συνήθως) αλλά ήταν αδύνατο δεδομένης της δομής του επιχειρήματος. Θα έμενε στη μέση και δεν θα έβγαινε νόημα. Οπότε καλό κουράγιο!

 

Ριζοσπαστική θεωρία

«Ποιός μπορεί να παράγει χρήσιμη θεωρία για τους σκοπούς του αντιεξουσιαστικού κινήματος; Η απάντηση είναι αρκετά απλή. Το αντιεξουσιαστικό κίνημα. … Μπορεί να παράξει συνολικά ριζοσπαστική θεωρία αυτός που η θέση και άρα η εμπειρία και το βίωμα του είναι ριζοσπαστικά».
(βλέπε εδώ)

Ο διαχωρισμός θεωρίας και πράξης είναι πραγματικός, μόνο που δεν είναι δικός μας. Έχει ήδη συντελεστεί στην εργασία παράγοντας και αναπαράγοντας τις σχέσεις εκμετάλλευσης που ξέρουμε καλά. Από τη δικιά μας σκοπιά αυτός ο διαχωρισμός (οφείλει να) αίρεται κάθε στιγμή. Η θεωρία είναι ένα ακόμη εργαλείο ανάμεσα σε όλα τα άλλα. Τις βαριοπούλες και τις αφίσες, τα μηχανάκια και τα βιβλία. Σε αυτό το πλαίσιο θα ασχοληθούμε σε αυτή τη μελέτη με το πολυσυζητημένο θέμα των social media (και σε σχέση με την κινηματική τους χρήση).

Έχουν γραφτεί πολλά. Ειδικότερα από ψυχολογικής και κοινωνιολογικής σκοπιάς δουλεύει πολύς κόσμος στα πανεπιστήμια. (Ο σκοπός της εργασίας τους δεν είναι πολύ ξεκάθαρος αλλά ευελπιστώ να γίνει μετά από την παρακάτω ανάλυση. ) Επίσης πολύ ανάλυση γύρω από το θέμα ταυτοτήτων, έκφρασης κτλ, σχετικά με τη μοναξιά και την αλλοτρίωση από τη μια και την ελευθερία από την άλλη είναι πολύ της μόδας. Γνώμη μου είναι πως οι περισσότερες αναλύσεις τέτοιου τύπου είναι από επικίνδυνες και άχρηστες ως μερικώς χρήσιμες. Θα κάνω μια προσπάθεια εδώ να δούμε το θέμα social media από μαρξιστική σκοπιά πειραγμένη για τους δικούς μας σκοπούς.


Πρωταρχική (και διαρκής) συσσώρευση

Γράφει ο Μαρξ  (Το Κεφάλαιο, Σύγχρονη Εποχή, 2009, σ.738):
«Είδαμε πως το χρήμα μετατρέπεται σε κεφάλαιο, πως από το κεφάλαιο παράγεται υπεραξία και από την υπεραξία παράγεται περισσότερο κεφάλαιο. Ωστόσο η συσσώρευση του κεφαλαίου προϋποθέτει την υπεραξία, η υπεραξία την κεφαλαιοκρατική παραγωγή κι αυτή πάλι την ύπαρξη σχετικά μεγάλων μαζών κεφαλαίου και εργατικής δύναμης στα χέρια εμπορευματοπαραγωγών. Έτσι όλη αυτή η κίνηση φαίνεται να περιστρέφεται σε ένα φαύλο κύκλο, από τον οποίο βγαίνουμε μόνο αν υποθέσουμε μια «πρωταρχική» συσσώρευση («previous accumulation» τη λέει ο Άνταμ Σμιθ), που προηγείται από την κεφαλαιοκρατική συσσώρευση, μια συσσώρευση που δεν είναι αποτέλεσμα του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής, αλλά η αφετηρία του.»

Αυτή η πρωταρχική συσσώρευση δεν συνέβη απλά μια φορά και τέλος. Ο Μαρξ αναφέρεται στους νόμους για την περίφραξη των κοινών (Bills for Inclosure of Commons) τον 18ο αιώνα στην Αγγλία. Μπορούμε να πούμε όμως πως αυτή λαμβάνει χώρα κάθε φορά που το κεφάλαιο γεννιέται σε ένα νέο πεδίο (αυτό μας είναι πάρα πολύ χρήσιμο για το θέμα των social media). Ταυτόχρονα, έχουμε την διαρκή συσσώρευση που αναπαράγει συνεχώς τη σχέση κεφάλαιο αφού έχει πρωτοεγκατασταθεί. Η γενεσιουργός δύναμη του κεφαλαίου δεν μπορεί παρά να προκύπτει από μια πράξη αρπαγής είτε αυτό γίνεται με τρόπο πειρατικό, είτε νομικό, είτε με μπάτσους, είτε χωρίς. Μια λεηλασία, μια βία από αυτούς που έχουν την ισχύ. Αυτή η αρπαγή, λοιπόν, είναι ο τρόπος να αποκτηθεί το πρώτο κεφάλαιο που θα θέσει σε κίνηση τον κεφαλαιοκρατικό τρόπο παραγωγής.

Ξαναγράφει πιο κάτω (σ. 739):
«Η σχέση του κεφαλαίου προϋποθέτει το χωρισμό των εργατών από την ιδιοχτησία των όρων πραγματοποίησης της εργασίας. Από τη στιγμή που η κεφαλαιοκρατική παραγωγή στέκει πια στα δικά της πόδια, δε διατηρεί μόνο αυτό το χωρισμό, μα και τον αναπαράγει σε ολοένα και αυξανόμενη κλίμακα. Επομένως, το προτσές που δημιουργεί τη σχέση του κεφαλαίου δεν μπορεί παρά να είναι άλλο από το προτσές χωρισμού του εργάτη από την ιδιοχτησία στους όρους της εργασίας του, ένα προτσές που από τη μια μεριά, μετατρέπει σε κεφάλαιο τα μέσα συντήρησης και παραγωγής της κοινωνίας, και, από την άλλη, τους άμεσους παραγωγούς σε μισθωτούς εργάτες. Επομένως, η λεγόμενη πρωταρχική συσσώρευση δεν είναι τίποτ’ άλλο παρά το ιστορικό προτσές χωρισμού του παραγωγού από τα μέσα παραγωγής. Εμφανίζεται σαν «πρωταρχική», γιατί αποτελεί την προϊστορία του κεφαλαίου και του αντίστοιχου του τρόπου παραγωγής»

Ο διαχωρισμός των μέσων παραγωγής από τον παραγωγό είναι η βασική προϋπόθεση για την γέννηση και ανάπτυξη του κεφαλαίου και το βάθεμα αυτού του διαχωρισμού μια συνειδητή και ακατάπαυστη στρατηγική του κεφαλαίου από τότε που γεννήθηκε ως και σήμερα. Οι κοινές γαίες, η κοινοτική σχέση ιδιοκτησίας που περιγράφει ο Μαρξ για την Αγγλία μπορούμε να πούμε ότι έχει εμφανιστεί με διαφορετικούς τρόπους σε πολλές προκαπιταλιστικές κοινωνίες και ιδιαίτερα στην περιοχή των Βαλκανίων. Ένα παράδειγμα, για το πώς το κράτος εξαναγκάζει στο πέρασμα στον καπιταλισμό είναι η περίπτωση της Κωστηλάτας το 1883, όπου το κοινό βοσκοτόπι κοντά στο χωριό Θεοδώριανα το αγόρασαν κάποιοι τσιφλικάδες που απαιτούσαν από τους κατοίκους να το εγκαταλείψουν, ακολούθησε πιστολίδι και στο τέλος αναγκαστήκανε να το αγοράσουν (και μάλιστα με δάνειο) ως συλλογική ιδιοκτησία.

Το κοινό είναι αυτό που όχι μόνο μοιράζονται οι άνθρωποι για τη συλλογική παραγωγή και κάλυψη των αναγκών αλλά και αυτό που τους συγκροτεί ως κοινότητα, ως κοινωνία. Προϋπόθεση κάθε κοινωνίας είναι η δημιουργία του κοινού.

Εδώ προτείνω να μη βλέπουμε τα κοινά με μια στενή έννοια υλικού. Δηλαδή, ότι κοινά είναι οι κοινές γαίες και μόνον. Κοινά είναι αυτά που δημιουργούμε από κοινού και μας κάνουν να είμαστε κοινωνία/κοινότητα. Αυτή η έννοια κοινών μπορεί να χωρέσει πολλά πράγματα. Η πλατεία που τη διεκδικούμε με την παρουσία και τη δράση μας ενάντια στην επέκταση των τραπεζοκαθισμάτων ή τον έλεγχο των μπάτσων είναι δημιουργία κοινών και δημιουργός κοινωνίας. Το μαγείρεμα και το γεύμα με φίλους στο σπίτι έναντι της κατανάλωσης σε ένα εστιατόριο είναι δημιουργία κοινών και δημιουργός κοινωνίας. Continue reading

Τηλεματική ΟΑΣΑ, “έξυπνες” στάσεις, ηλ. εισιτήριο: Ο πόλεμος των αφεντικών με άλλα μέσα

πρώτη δημοσίευση (22/03/2016): provo.gr

«Σε λειτουργία ως τις 21 Μαρτίου 2016 το έργο της τηλεματικής και των «έξυπνων» στάσεων στα αστικά λεωφορεία και τρόλεϊ της Αττικής» ανακοίνωσε ο ΟΑΣΑ. Και η ανακοίνωση τελειώνει λέγοντας πως «Η Τηλεματική ΟΑΣΑ σε συνδυασμό με το άλλο μεγάλο έργο ΣΔΙΤ του ΟΑΣΑ που βρίσκεται σε εξέλιξη, δηλαδή το Ηλεκτρονικό Εισιτήριο («ΑΣΣΚ»), αναμένεται να αναβαθμίσουν σημαντικά τις υπηρεσίες που παρέχει ο όμιλος ΟΑΣΑ προς το επιβατικό κοινό βελτιώνοντας αισθητά την εικόνα και τις παρεχόμενες υπηρεσίες του Συστήματος Αστικών Συγκοινωνιών της Αθήνας».

277683

Είναι τόσο ισχυρή η ιδεολογία των αφεντικών που υποδεικνύει πως η τεχνολογική πρόοδος βελτιώνει με κάποιο μαγικό τρόπο τις ζωές μας που ακόμα και εντός του αντιεξουσιαστικού χώρου δεν είναι αυτονόητο ότι οι νέες τεχνικές που τίθενται σε εφαρμογή στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς είναι μόνο εχθρικές προς εμάς. Και θα έπρεπε να έχουμε διαμορφώσει τέτοιες συνθήκες ώστε να μην τεθούν σε εφαρμογή ή αν τεθούν να πάψουν. Continue reading

Ο εθελοντισμός είναι κομμάτι του σύγχρονου ολοκληρωτισμού.

πρώτη δημοσίευση (10/03/2016) : provo.gr

Ο τίτλος δεν είναι τέτοιος για προβοκατόρικους λόγους. Προσπαθεί να είναι απλά περιγραφικός. Είναι η ιδεολογική κυριαρχία των αφεντικών που κάνει την έννοια «εθελοντισμός» να μοιάζει άσχετη με τον σύγχρονο ολοκληρωτισμό που ζούμε (αλλά δεν τον καταλαβαίνουμε ως τέτοιον). Και αυτή η κυριαρχία είναι το αντικείμενο επίθεσης αυτού του σημειώματος.

Η «πρώτη ύλη»

Ο εθελοντισμός είναι η άμισθη, εθελοντική, χωρίς καταναγκασμό εργασία για κάποιο κοινωφελή σκοπό. Πριν ξεκινήσει η κριτική πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι ο εθελοντισμός πατάει συνήθως (στις καλές περιπτώσεις) πάνω σε αγνά αισθήματα. Δηλαδή, σε ένα αφελές μεν, αλληλέγγυο και κοινωνικό αίσθημα δε. Ένα αυθόρμητο αίσθημα που έχουν οι άνθρωποι για να εργάζονται για το κοινό, να δημιουργούν το κοινό, να ασκούν την πρακτική της αλληλοβοήθειας και της αλληλεγγύης. Όλα αυτά υπάρχουν, τα μαθαίνουμε μέσα στη κοινωνία μας και αυτά. Όπως και τα αντίθετά τους.

volunteer-icon
Οπότε πρέπει να διαχωρίσουμε αυτή την «πρώτη ύλη» από την λειτουργία που επιτελεί για το κράτος ο εθελοντισμός γενικά. Δε χρειάζεται να μπούμε σε ηθικίστικες κουβέντες γύρω από την εθελοντική εργασία και τους ανθρώπους που την ασκούν. Μόνο να κουβεντιάσουμε μαζί τους γύρω από αυτή του την διάσταση.

Εθελοντισμός και κράτος Continue reading

Ο φασισμός πρώτα έρχεται για τους άλλους, μετά για κάποιους ακόμα αλλά ΠΟΤΕ για όλους (#2)

συνέχεια από το προηγούμενο

Τα συντηρητικά αντανακλαστικά και η ιδιαιτερότητα του ΣΥΡΙΖΑ.

Δεν μπορώ να μην αναφέρω κάποια συντηρητικά αντανακλαστικά του κινήματος αλληλεγγύης με την ευρεία έννοια (και εκτός αυτοοργανωμένου κινήματος). Οι μετανάστες έρχονται στην ελλάδα με τις ίδιες ακριβώς μεθόδους πολλά χρόνια τώρα. Γιατί μέχρι τώρα δεν κινητοποιήθηκε ένα κύμα καταλήψεων από το ντόπιο κίνημα για τη στέγαση ανθρώπων που θέλανε να μείνουνε εδώ; Διότι το ίδιο το κίνημα δεν είχε την ανάγκη για μαζικές καταλήψεις στέγης; Επειδή δεν ένιωθε αυτή την εγγύτητα με τους μετανάστες για να ασκήσει τέτοιες πρακτικές; Πολλές οι απαντήσεις προφανώς.

Το ελληνικό (και όχι μόνο) κράτος έστρεψε τα φώτα του θεάματος πάνω στις εικόνες των πνιγμών, του πόνου και της δυστυχίας των μεταναστών, για πρώτη φορά εδώ και τόσα χρόνια όχι για να οξύνει το ταξικό μίσος αλλά για να κατευθύνει τους υπηκόους τους μακριά από τον ταξικό πόλεμο. Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι ο ιδανικός διαχειριστής γι’ αυτή τη δουλειά. Τώρα, τον τελευταίο χρόνο με την κυβέρνηση της Αριστεράς της φιλανθρωπίας, των δικαιωμάτων και του ανθρωπισμού, το κράτος έριξε τους προβολείς του στο δράμα των προσφύγων (όχι των μεταναστών) και στην ανθρωπιά που θα έπρεπε να δείξουμε σαν έλληνες. Και ξαφνικά ένα μαζικό κίνημα αλληλεγγύης, με συλλογή αναγκαίων πραγμάτων, τροφίμων κτλ ξεπήδησε. Αυτό το φαινόμενο θα έπρεπε κατά τη γνώμη μου να ειδωθεί ως αναπόσπαστό κομμάτι του σύγχρονου ολοκληρωτισμού. Αναλυτικά για το φαινόμενο δες το κείμενο για τον εθελοντισμό. Αυτό το κύμα αλληλεγγύης είναι σε κάποιο βαθμό αντικατοπτρισμός της εντολής του κράτους προς του υπηκόους του. Τους είπε «βοηθήστε τους πρόσφυγες». Ο γενικός γραμματέας του υπουργείου υγείας είχε πει σε εκδήλωση μεταπτυχιακού προγράμματος της Ιατρικής προ μηνών πως οι αλληλέγγυοι βγάζουν καθαρό το πρόσωπο της ελλάδας στο εξωτερικό και ότι βοηθάνε σημαντικά το ελληνικό κράτος στην διαχείριση του προβλήματος. Continue reading

Ο φασισμός πρώτα έρχεται για τους άλλους, μετά για κάποιους ακόμα αλλά ΠΟΤΕ για όλους (#1)

Σε προηγούμενο κείμενο σχετικά με τα προβλήματα που προκύπτουν από τη προσπάθεια του κόσμου της αυτοοργάνωσης να λύσει το μεταναστευτικό προσπάθησα να συμπυκνώσω σε 3 μόνο σημεία την στρατηγική κατεύθυνση που θα έπρεπε να έχουμε στο νου μας. Στο 3ο σημείο: «Να μιλάμε, να αναλύουμε, να δημοσιοποιούμε τα χαρακτηριστικά του ολοκληρωτισμού του σήμερα όλο και πιο πολύ». Και αυτό όχι από βίτσιο αλλά επειδή το πρόβλημα με τον ολοκληρωτισμό (βλέπε και εδώ) δεν είναι μόνο ότι υπάρχει. Είναι ότι δεν έχουμε βρει τους κατάλληλους μη ιδεολογικούς τρόπους να μιλάμε για αυτόν, να τον κάνουμε κατανοητό, συνειδητό. Δεν χρησιμοποιούμε τα κατάλληλα εργαλεία. Πέρα από αυτά όμως υπάρχει και το θέμα σε ποιους απευθυνόμαστε για τον ολοκληρωτισμό; Και τι τους λέμε γι’ αυτόν, ποια η «φύση» του; Με αυτά τα ερωτήματα θα ασχοληθούμε εδώ συνδέοντας τα με την συγκυρία που βιώνουμε σήμερα, το μεταναστευτικό, το ελληνικό κράτος και αυτό που αποκαλούμε ελληνική κοινωνία.

Φασισμός για ποιους; Continue reading

Η 4η Βιομηχανική Επανάσταση!

Πρώτη δημοσίευση (15/02/2016): provo.gr

Ο Klaus Schwab είναι ο ιδρυτής και διευθυντής του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ,  που η φετινή του ετήσια συνάντηση έγινε τον Ιανουάριο στο γνωστό Davos. Αυτός ο τύπος, λοιπόν, που προφανώς ξέρει πολλά έγραψε στις αρχές Δεκεμβρίου ένα άρθρο με τίτλο «The Fourth Industrial Revolution: What It Means and How to Respond». Αυτό το θέμα ήταν και το κεντρικό στην φετινή συνάντηση των αφεντικών εκεί στα βουνά των Άλπεων.

What-will-it-take-to-master-the-fourth-industrial-revolution

Κατά τον Schwab «η 1η Βιομηχανική Επανάσταση χρησιμοποίησε το νερό και τη δύναμη του ατμού για να εκμηχανίσει την παραγωγή. Η 2η χρησιμοποίησε τον ηλεκτρισμό για να δημιουργήσει την μαζική παραγωγή. Η 3η χρησιμοποίησε την ηλεκτρονική και την τεχνολογία της πληροφορίας για να αυτοματοποιήσει την παραγωγή. Τώρα μια 4η Βιομηχανική Επανάσταση χτίζει πάνω στην 3η, η ψηφιακή επανάσταση η οποία λαμβάνει χώρα από τα μισά του προηγούμενου αιώνα. Χαρακτηρίζεται από μια μίξη τεχνολογιών που θολώνουν τα όρια μεταξύ των φυσικών, των ψηφιακών και των βιολογικών σφαιρών» (1). Σωστά ως εδώ. Έτσι λέγεται η ιστορία από τη μεριά των αφεντικών. Αντικειμενική αφήγηση δεν υπάρχει, μονάχα ιστορική. Και ιστορική σημαίνει από κάποια θέση, από τη θέση του ο καθένας. Και τη θέση την προσδιορίζουν διάφορα χαρακτηριστικά με πρώτο και καλύτερο το ταξικό. Continue reading

Η βία ως αποτυχία της εξουσίας

Γράφω αυτό το κείμενο με αφορμή δύο κείμενα που διάβασα από το site “Καμένα Σουτιέν”. Το πρώτο “Βία: γενικά και προσωπικά” και το δεύτερο “Βία: ιδεολογικά και κινηματικά”. Σκοπός δεν είναι να κάνω κριτική για να διορθώσω/υποδείξω κάποιου είδους λάθη σε αυτά τα κείμενα – το λέω αυτό γιατί είμαστε βαθιά εθισμένοι να γράφουμε απαντήσεις/κριτικές σε άλλα κείμενα με σκοπό να τους διορθώσουμε και να τους διαφωτίσουμε με τη δικιά μας “σωστή” οπτική. Σε αυτό το blog προσπαθώ να κάνω κάτι διαφορετικό – όπως το περιγράφω στο the project (αν δεν το έχεις ήδη διαβάσει θα σου είναι χρήσιμο να το κάνεις πριν συνεχίσεις). Να αντιλαμβάνομαι τις άλλες αντιλήψεις και οπτικές για τον κόσμο μέσα από το βίωμα τους όχι ως σωστές ή λάθος ερμηνείες του κόσμου που στέκεται κάπου εκεί έξω αλλά σαν μέρος αυτού του κόσμου. Οπότε τα κείμενα για τη βία από αυτή τη σκοπιά του φεμινισμού (υποθέτω πως υπάρχουν και άλλες φεμινιστικές οπτικές για το θέμα) δεν είναι ανταγωνιστικά προς μια δικιά μου αντίληψη αλλά με βοηθάνε να καταλάβω τον κόσμο, είναι κομμάτι του, προσθέτουν στη γνώση μου και οξύνουν την κριτική μου. Τέλος, αυτό το κείμενο δε σκοπεύει να συνεισφέρει κάπως στον φεμινισμό – αν το κάνει καλώς. Προσπαθεί με αφορμή αυτή την οπτική να συνεισφέρει στη δουλειά που γίνεται εδώ και να υπηρετήσει τους σκοπούς που έχουν διατυπωθεί. Είναι για συγκεκριμένη δουλειά δηλαδή και όχι κάτι που λύνει τα πάντα.

Το πρώτο κείμενο που αναφέρω λειτουργεί για μένα ως το βίωμα¹. Continue reading

Η αυτοοργάνωση δεν μπορεί και δε θα λύσει το μεταναστευτικό

Το μεταναστευτικό πρόβλημα είναι το κράτος

Το μεταναστευτικό πρόβλημα δεν είναι ούτε ότι δε χωράμε, ούτε ότι δεν υπάρχουν δουλείες για όλους. Είναι ότι άνθρωποι ξεριζώντοναι, για διαφορετικούς λόγους ο καθένας, από τον τόπο τους, ότι οι ζωές τους εκεί γίνανε αβίωτες και προσπαθούν να κάνουν κάτι για τους εαυτούς τους και τα παιδιά τους. Και εκεί βρίσκουν απέναντι τους αυτό που τους δημιούργησε το πρόβλημα. Το κράτος. Που τους σκοτώνει, τους κλείνει σε στράτοπεδα, τους δίνει δουλειές πείνας και τους θέλει πειθαρχημένους και σιωπηλούς. Πώς έχουμε απαντήσει εμείς σε αυτό;

Τους τελευταίους πολλούς μήνες πολύς κόσμος, ομάδες και νέες συλλογικότητες ασχολούνται με το λεγόμενο προσφυγικό/μεταναστευτικό, με συνελεύσεις αλληλεγγύης, καταλήψεις στέγης, αυτοοργανωμένες πρωτοβουλίες για τη διάσωσή τους, τη φροντίδα και την ασφαλή μετακίνησή τους. Στη παρούσα μικρο-μελέτη θα προσπαθήσουμε να δείξουμε γιατί παρόλο που όλη αυτή η προσπάθεια είναι καθόλα σεβαστή και απολύτως κατανοητή είναι πολιτικά και στρατηγικά λανθασμένη. Και μετά από αυτό τι θα μπορούσαμε να κάνουμε για να μετασχηματίσουμε αυτό το λάθος σε κάτι γόνιμο και αιχμηρό για τον ταξικό αγώνα. (Όπως σε άλλα κείμενα που χρησιμοποιούμε την έννοια της διαφοράς και πως αυτή μπορεί να δημιουργήσει πράγματα πέρα από τις μίνιμουμ συμφωνίες και κοινούς τόπους, έτσι κι εδώ θα μιλήσουμε για τα λάθη όχι ως κάποιου είδους εμπόδιο και καθυστέρηση, οπισθοδρόμηση, χάσιμο χρόνου αλλά ως ώθηση για να προχωρήσουμε παραπέρα και να οξύνουμε τα αντανακλαστικά μας και τα πολιτικά μας περιεχόμενα.)

Το Νοέμβριο πραγματοποιήθηκε μια εκδήλωση της «Άπατρις» στο αυτοδιαχειριζόμενο θέατρο «Εμπρός» στην οποία συγκεντρωθήκαν όλα τα εγχειρήματα και οι κινηματικές δραστηριότητες σχετικές με τους πρόσφυγες. Αξίζουν πολλά μπράβο στους διοργανωτές γιατί μια τέτοια συγκέντρωση ήταν κάτι απολύτως απαραίτητο ώστε να μπορούν καταρχάς να συναντηθούν μεταξύ τους όλοι οι άνθρωποι που συμμετέχουν σε αυτά. Ακόμα, να θεωρητικοποιήσουν μερικά ζητήματα που είναι ακόμα στο επίπεδο του βιώματος και να μπορεί το κίνημα γενικά να αποκτήσει μια μεγάλη εικόνα, να χαρτογραφήσει λίγο την δράση για τους πρόσφυγες στο σύνολό της. Continue reading

Η Sanaa Taleb ΔΕΝ είναι μία από μας (και γι’ αυτό είμαστε μαζί*)

Ο αγώνας της Sanaa Taleb είναι σε μεγάλο βαθμό γνωστός. Γυναίκα μετανάστρια από το Μαρόκο, εργάτρια στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια και εδώ και ένα χρόνο φυλακισμένη στο Κέντρο Κράτησης στο Ελληνικό (ή Σούρμενα). Έχει δώσει έναν αγώνα μέσα στο κέντρο, με αποχή συσσιτίου, με αντίσταση στη προσπάθεια για βίαιη απέλασή της για την οποία δικάζεται 1 Μάρτη. Αγώνας που την έχει απομονώσει κατά καιρούς από τις άλλες συγκρατούμενές της και που τις έχει «προσφέρει» παραπάνω μήνες μέσα στη Κέντρο. Δεν είναι σκοπός αυτού του κειμένου να ενημερώσει για τον αγώνα της λεπτομερώς (υπάρχει το απαραίτητο υλικό για όσες/ους ενδιαφέρονται καθώς και η συνέλευση των αλληλέγγυων των κρατουμένων στα νότια). Σκοπός είναι να θέσουμε μερικά ερώτηματα (και να τα απαντήσουμε): γιατί ο αγώνας της Taleb δεν έχει τύχει της αλληλεγγύης που θα θέλαμε; γιατί θα έπρεπε να τύχει αυτής της αλληλεγγύης; γιατί ο αγώνας της Taleb είναι ο πιο σημαντικός αγώνας σε αυτή τη συγκυρία;

Για να απαντήσουμε στα παραπάνω ερωτήματα θα χρησιμοποιήσουμε και συμπεράσματα/εργαλεία που αναπτύχθηκαν σε 2 προηγούμενα κείμενα σχετικά με την αλληλεγγύη και το βίωμα-διαφορά.

Ερώτημα 1ο: γιατί ο αγώνας της Taleb δεν έχει τύχει της αλληλεγγύης που θα θέλαμε;
Continue reading

Τι ζητάει το ΝΑΤΟ στο Αιγαίο;

«To NATO αποφάσισε χθες ομόφωνα να παράσχει την υποστήριξή του για την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης… Οι νατοϊκές δυνάμεις δεν θα παρεμβαίνουν σε επιχειρήσεις διάσωσης ούτε αναμένεται να κάνουν επαναπροωθήσεις ή να σταματούν την πορεία των πλεούμενων. Ο σκοπός της παρουσίας τους είναι να παρακολουθούν τις εγκληματικές δραστηριότητες και τις κινήσεις των λαθροδιακινητών και αυτό σε στενή συνεργασία με τις ευρωπαϊκές αρχές και τον Frontex».

Γελάει ο κόσμος! Ποιος μπορεί να πιστέψει ότι το ΝΑΤΟ (μια διακρατική στρατιωτική συμμαχία) έρχεται στο Αιγαίο για να πιάσει τους δουλεμπόρους; Κανείς. Δουλέμποροι που δουλεύουν σε άψογη συνεργασία με το τουρκικό κράτος (όπως κάθε τίμιος δουλέμπορος κάνει με το κράτος του). Ακόμα κι αν δε δούλευανε γι’ αυτό, είναι δυνατόν να χρειάζεται ολόκληρο ΝΑΤΟ για να τους βρει; Φυσικά και όχι. Η κρατική αστυνομία φτάνει και περισσεύει. Η εξουσία δεν ενδιαφέρεται ούτε καν να προσφέρει μια σοβαροφανή εξήγηση. Τι συμβαίνει όμως; Continue reading

Σημειώσεις για τον σύγχρονο ολοκληρωτισμό (#2): Όπου δεν φτάνει το γκλομπ του μπάτσου, φτάνει το έργο του καλλιτέχνη

Δείξε μου που πάει το υπερπροϊόν σου, να σου πω ποιος είσαι!

Ας ξεκινήσουμε με μια κοινοτοπία. Το πέρασμα από τις κοινότητες των τροφοσυλλεκτών και γενικά από τις κοινότητες που αγωνιζόντουσαν καθημερινά για να εξασφαλίσουν την ελάχιστή επιβίωσή τους στις κοινωνίες που μπορούσαν να εγκατασταθούν μόνιμα κάπου και να αποκτήσουν πιο σταθερούς θεσμούς όπως τους καταλαβαίνουμε σήμερα, έγινε επειδή υπήρχε περισσότερη τροφή απ’ όση χρειαζόντουσαν άμεσα. Αυτό που λέμε υπερπροϊόν. Ο Μαρξ, νομίζω, είπε ότι πρέπει να δούμε πως παράγεται και με ποιους τρόπους διανέμεται αυτό το υπερπροϊόν για να καταλάβουμε την οργανωτική δομή και τις σχέσεις εξουσίας μιας κοινωνίας. (Ακόμα κι αν δε το είπε ο Μαρξ δε χάνει την αξιοπιστία του). Δεν υπάρχει καμιά έννοια κοινωνίας, όπως την ξέρουμε, χωρίς την παραγωγή πλούτου, χωρίς να έχεις γεμίσει τις αποθήκες με τροφή. Πλούτος από το «πίμπλημι» που σημαίνει «γεμίζω».

«…ο πλούτος δεν παράγει μόνο πολιτισμό, παράγει καταρχάς και κατά κύριο λόγο… ζωή. Ο θνητός άνθρωπος θέλει να είναι πλούσιος γιατί ξέρει, έστω και αν δεν το έχει συνειδητοποιήσει εντελώς την ανάγκη φιλοτιμία ποιούμενος, πως ο πλούτος είναι μια κίνηση απομάκρυνσης από το θάνατο, μια δυνατότητα προφύλαξης από τον πρόωρο θάνατο, πράγμα που είναι καταφάνερο και στην καθημερινή ζωή: όποιος έχει λεφτά όχι μόνο τρώει καλύτερα και υγιεινότερα, αλλά κάνει και κυτταροθεραπεία ή πληρώνει καλούς και ακριβούς γιατρούς για ένα καλό σέρβις της χαλασμένης του βιομηχανής».¹

Ο πλούτος ή το υπερπροϊόν είναι απαραίτητο στοιχείο για μια κοινωνία που θέλει οι άνθρωποι να μην είναι δεμένοι στην ανάγκη, στην έλλειψη, στον αγώνα για την ελάχιστη επιβίωση. Για μια κοινωνία όπου τα μέλη της θα μπορούν να καλλιεργούν και άλλες ικανότητες και επιθυμίες, που θα μπορούν να διοχετεύσουν τη δημιουργικότητά τους και σε άλλες δραστηριότητες πέρα από τις καινοτομίες που επιτάσσει η επιβίωση. Για να έχουν ελεύθερο χρόνο να γλεντάνε και να ερωτεύονται. Επομένως, τον πλούτο τον θέλουμε. Ο τρόπος που διανέμεται είναι το πρόβλημα.

Σημείωση: σε αυτό το σημείο πρέπει να τονίσουμε το εξής πολύ σημαντικό για τον καπιταλισμό. Μια από τις μεγάλες του επιτυχίες/καινοτομίες που τον κάνει επιθυμητό είναι ότι «απελευθέρωσε» την οικονομική κοινωνική δραστηριότητα από την αλυσίδα της ανάγκης, οπότε άφησε χώρο για την ανθρώπινη δημιουργικότητα και επιθυμία να ανθίσει. Φυσικά αυτά μόνο από κάποια τάξη και πάνω, κυρίως στο επίπεδο της δημιουργίας και του σχεδιασμού των εμπορευμάτων (με την γενική έννοια) και προσδένοντας αυτήν την δραστηριότητα στο κέρδος των αφεντικών. Το ότι την απελευθέρωσε από την αγωνία της ανάγκης και της έλλειψης είναι ένα στοιχείο το οποίο θα πρέπει να κρατήσουμε για την κοινωνία που θέλουμε. Που θα την προσδέσουμε εμείς είναι το θέμα. Τέλος σημείωσης.

Η Τέχνη

Αυτή είναι μια ασυνήθιστη εισαγωγή για το ζήτημα της τέχνης και της κουλτούρας αλλά κατά τη γνώμη μου απαραίτητη για να μπορέσουμε να την κατανοήσουμε σε βάθος (και) από τη σκοπιά μας. Continue reading

Το πανεπιστήμιο είναι τμήμα του εργοστασίου (μέρος 3ο)

Για να περάσουμε στο τρίτο μέρος αυτού του θέματος (το δεύτερο εδώ) πρέπει πρώτα να θυμηθούμε κάτι από το πρώτο: «Αυτό που πρέπει να κρατήσουμε είναι πως από την αρχή του {το πανεπιστήμιο} συγκεντρώνει ένα πλήθος ανθρώπων από ανώτερα κοινωνικά στρώματα ή τέλος πάντων αυτούς που μπορούσαν να έχουν πρόσβαση σε αυτά που επιδιώκουν να μελετούν, να καταγράφουν και να ταξινομούν (άρα και να δημιουργούν) γνώση και οι οποίοι κατακτούν μια ιδιαίτερη αυτονομία και εξουσία».

Το γεγονός ότι τα πανεπιστήμια συγκέντρωναν ανθρώπους από ανώτερα κοινωνικά στρώματα και δημιουργούσαν γνώση μέσα σε ένα ιδιαίτερο πλαίσιο αυτονομίας. Μέσα στα ανώτερα κοινωνικά στρώματα θα συναντήσεις πολύ κόσμο με κοινωνικές ευαισθησίες. Η καλλιέργεια και η κουλτούρα της παλιάς ελίτ υπαγόρευαν πολλές από αυτές. Περιβάλλον, φιλανθρωπία, «οι καημένοι οι φτωχοί», οι μετανάστες.

Ανοίγω μια ανθρωπολογικού τύπου παρένθεση εδώ. Continue reading

Βίωμα και Διαφορά: η σημασία τους για τις κοινότητες αγώνα και τις συλλογικότητες.

Δύο αρχικά ερωτήματα: Πώς να μιλήσουμε για την έννοια του βιώματος και της διαφοράς και τι μας νοιάζουν εμάς αυτά τα πράγματα;

Ας ξεκινήσουμε από το δεύτερο. Βασικό εργαλείο του project είναι η κριτική στην ιδεολογία απ’ όπου κι αν προέρχεται. Αυτό δεν γίνεται από φετίχ αλλά γιατί θεωρούμε πως η ιδεολογία είναι πάντοτε εχθρός της ελευθερίας και εχθρός της πολιτικής όπως θα θέλαμε να την ασκούμε. Πέρα από αυτά, για τα οποία μπορούμε να γράψουμε πολλά, υπάρχει και το θέμα ότι δεν υπάρχει καμιά έννοια α) αντικειμενικού κόσμου για τον οποίο μπορούμε να μιλάμε και β) κανένα δέον και πρότυπο τέτοιου κόσμου το οποίο έχουμε τοποθετήσει σαν κάδρο και προσπαθούμε να φτάσουμε σε αυτό. Δηλαδή ότι μοιάζει με αυτό να το δεχόμαστε και ότι όχι να το απορρίπτουμε. Υπάρχει ένας μπούσουλας, ένα στοιχείο ορίζοντα αλλά δεν έχει να κάνει με τα κλασικά προτάγματα που συνήθως βάζουμε με κεφαλαία πράγματα στο τέλος των κειμένων μας (Επανάσταση, Κομμουνισμός, Αναρχία).

Βασική προκείμενη όπως αναφέρεται ξανά είναι ότι ο κόσμος δεν είναι. Αυτό σημαίνει πως για να δούμε τον κόσμο, για να μιλήσουμε γι’ αυτόν πρέπει να τον προσεγγίσουμε από τη θέση στην οποία ο καθένας και η κάθε κοινωνική ομάδα/τάξη βρίσκεται. Με μια – μη ουσιοκρατική – έννοια ο κόσμος είμαστε εμείς. Επομένως, ο κόσμος θα μας είναι γνωστός στο μέτρο που αφουγκραζόμαστε, καταλαβαίνουμε τις άλλες υπάρξεις και θέσεις. Αυτό δε σημαίνει ότι τις δεχόμαστε αλλά ότι με αυτές προχωράνε οι κοινωνίες μέσα στην ιστορία. Continue reading

Σημειώσεις για τον σύγχρονο ολοκληρωτισμό (#1): Ο Τσίπρας είναι ο Μουσολίνι του σήμερα

Οι σημειώσεις για τον σύγχρονο ολοκληρωτισμό είναι μια σειρά κειμένων χωρίς γραμμική αφήγηση αλλά όσο το δυνατόν πιο συγκεκριμένη για τις εκφάνσεις του σύγχρονου ολοκληρωτισμού. Είτε για το πώς εμφανίζεται ως τέτοιος, είτε πως ΔΕΝ εμφανίζεται ως τέτοιος και παραμένει αόρατος. Και φυσικά προτάσεις για την αντιμετώπισή του.

Συνηθίζουμε όταν μιλάμε για τον ολοκληρωτισμό στο σήμερα να χρησιμοποιούμε την έννοια του φασισμού. Η χρήση της παρομοίωσης εξυπηρετεί κυρίως την συναισθηματική και ιστορική εγρήγορση και τα αντανακλαστικά απέναντι στο φασισμό και είναι χρήσιμο ως εκεί. Πέρα από αυτό όμως εμφανίζονται 2 προβλήματα με τη χρήση των εννοιών έξω από το ιστορικό τους πλαίσιο. 1) Αποϊστορικοποιεί το φαινόμενο και το παρουσιάζει σαν μια σκοτεινή περίοδο ανορθολογισμού και παράνοιας, σαν ένα ιστορικό ατύχημα και όχι ως αυτό που είναι. Δομική συνέπεια της εξουσίας του κράτους. 2) Ιδεολογικοποιεί την ιστορική συγκυρία και αυτό δεν βοηθάει την ανάλυση των συγκεκριμένων ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και άρα την παραγωγή εκτιμήσεων και στρατηγικών για την αντιμετώπισή του. Χρησιμοποιούμε δηλαδή παλιές μεθόδους σε νέα προβλήματα που μπορεί να είναι αναποτελεσματικές.

Υπάρχει μια μεγάλη διαφορά στο ιδεολογικό επίπεδο της σημερινής εποχής με παλιότερες εποχές ολοκληρωτισμού όπως την εποχή του μεσοπολέμου και της ανάδυσης του φασισμού και του ναζισμού. Τις εποχές εκείνες το πολιτικό στοιχείο – με την κλασική έννοια του όρου – ήταν αυτό που καθόριζε και συγκροτούσε το δημόσιο λόγο και τους κοινωνικούς αγώνες. Δεν είναι τυχαίο ότι τότε αναπτύχθηκαν δύο ολότελα καινούριες ιδεολογίες (φασισμός/ναζισμός) όπως επίσης αναπτύχθηκαν και πραγματώθηκαν τηρουμένων των αναλογιών οι ήδη υπάρχουσες ιδέες του κομμουνισμού και του αναρχισμού (Σοβιετική Ένωση, Ισπανία). Σήμερα, δεν έχουμε μια τέτοια ένταση στην παραγωγή της πολιτικής. Και αυτό δεν θα μπορέσουμε να το καταλάβουμε αν δεν δούμε 2 πράγματα. Την κουλτούρα/θέαμα και την τεχνοεπιστήμη. Ας δούμε το δεύτερο τώρα. Continue reading

Αλληλεγγύη της άρνησης και της διαφοράς

Στις μέρες μας η έννοια της «αλληλεγγύης» έχει διαδοθεί επικίνδυνα. Υπάρχει η αλληλεγγύη στους έλληνες, η αλληλεγγύη «είμαστε όλοι Γάλλοι», η αλληλεγγύη που προωθεί το κράτος για τους πρόσφυγες στην εποχή της αριστερής κυβέρνησης, η κάρτα αλληλεγγύης του υπουργείου και η γνωστή μας ταξική αλληλεγγύη. Αυτό το κείμενο είναι σε συνέχεια προηγούμενης αναφοράς: «Ας είμαστε σε εγρήγορση για αυτή την κίνηση του κράτους και για τον αυτοκαθορισμό και την εκλέπτυνση της έννοιας της αλληλεγγύης».

Η αλληλεγγύη, όπως αναφέρεται στα παραπάνω παραδείγματα είναι μια αλληλεγγύη που βασίζεται στην ταύτιση. Που θεμελιώνεται και κινητοποιείται συναισθηματικά και πολιτικά στη βάση του «είμαστε όλοι κάτι». Το πολύ γνωστό σε εμάς «είμαστε όλοι μετανάστες». Η αλληλεγγύη σημαίνει η βοήθεια, η στήριξη, η εγγύηση στον άλλον. Και έχει ιστορικά αναπτυχθεί μεταξύ ανθρώπων με κοινά συμφέροντα.

Μηχανική και Οργανική Αλληλεγγύη

Έχει ενδιαφέρον να δούμε την διάκριση που κάνει ο Durkheim ανάμεσα σε «μηχανική» και «οργανική» αλληλεγγύη στο βιβλίο του «Κοινωνικός Καταμερισμός της Εργασίας» (1983) – άσχετα με τη θεώρηση του για τον κοινωνικό καταμερισμό. Η μηχανική αλληλεγγύη, κατά τον Durkheim, είναι η αλληλεγγύη που αναπτύσσεται σε κοινωνίες με χαμηλό επίπεδο καταμερισμού εργασίας (πχ αρχαϊκές ή ένα απομακρυσμένο ορεινό χωριό της ελληνικής επαρχίας πριν από 60-80 χρόνια) και βασίζεται σε κοινωνικές και πολιτιστικές ομοιότητες. Σε αυτές αναπτύσσεται ένα σύνολο πεποιθήσεων και μια ενιαία συλλογική συνείδηση, όπου το άτομο δεν είναι αυτό που ξέρουμε σήμερα. Η οργανική αλληλεγγύη αναπτύσσεται σε αυτό που λέμε καπιταλιστικές κοινωνίες, όπου το επίπεδο του καταμερισμού της εργασίας είναι σαφώς υψηλότερο, εμφανίζεται το άτομο ως κοινωνική κατηγορία το οποίο ανεξαρτητοποιείται από τα άλλα άτομα και οι διαφοροποιήσεις από τη συλλογική συνείδηση δεν είναι απλές εξαιρέσεις. Αυτή η αλληλεγγύη εκφράζεται μεταξύ ανθρώπων που βρίσκονται σε αλληλεξάρτηση.

Ας πάμε τώρα πέρα από αυτό που θα υποστήριζε ο Durkheim και ας παραποιήσουμε¹ λίγο τις έννοιες αυτές για τους δικούς μας σκοπούς. Continue reading

Το πανεπιστήμιο είναι τμήμα του εργοστασίου (μέρος 2ο)

Όπως αναφέραμε στο προηγούμενο κείμενο, τις δεκαετίες του ’60 και του ’70 τα πανεπιστήμια στην ελλάδα λειτούργησαν ως θεσμός ταξικής κινητικότητας προς τα πάνω. Μεγάλο μέρος των φοιτητών προερχόταν από τα κατώτερα στρώματα της κοινωνίας. Οι γονείς δούλευαν ως εργάτες, πολλοί είχαν και την εμπειρία της μετανάστευσης στη Γερμανία (gastarbeiter=φιλοξενούμενοι εργάτες) και άλλες χώρες. Άλλοι μπορεί να ήταν αγρότες, κτηνοτρόφοι και εποχιακοί εργάτες ή αυτοαπασχολούμενοι σε μικρές δουλειές στην πάμφτωχη ελληνική επαρχία των δεκαετιών του ’40 και του ’50. Με αυτό περίπου το ιστορικό παρελθόν αναπτύσσεται το φοιτητικό κίνημα. Αυτό δεν έγινε γιατί οι φοιτητές μορφωνόντουσαν μέσα στα πανεπιστήμια, διαβάζανε Μαρξ, καταλαβαίνανε τον καπιταλισμό και εξεγείρονταν. Έγινε ακριβώς γιατί έφεραν μαζί τους την ταξική τους καταγωγή. Ήξεραν βιωματικά τι σημαίνει αδικία και φτώχεια, τι σημαίνει αστυνομία και ποιον εξυπηρετεί (οι μνήμες του εμφυλίου και το αστυνομικό κράτος μετά από αυτόν είναι κρίσιμα για την αφήγηση αυτή). Έτσι έχουμε το Πολυτεχνείο και τους αγώνες της δεκαετίας του ’70 με τις αύρες του Καραμανλή στο δρόμο. Και την κυριαρχία της Αριστεράς στα πανεπιστήμια. Το φοιτητικό κίνημα εμφανίστηκε επειδή υπήρχε αυτή η ταξική κινητικότητα. Τους τρόπους με τους οποίους αυτό το κίνημα έσβησε, αφομοιώθηκε ή απέτυχε να αναπτυχθεί παραπέρα και το ρόλο του ΠΑΣΟΚ και της Αριστεράς σε αυτή την ιστορία δεν μπορούμε να τους διερευνήσουμε εδώ.

Από κει και πέρα, τις επόμενες δεκαετίες το πρόβλημα στη σχέση φοιτητικού και εργατικού κινήματος είναι ένα αλλά έχει δύο όψεις. Η μια του όψη είναι πως δεν υπήρχε μαζικό οργανωμένο εργατικό κίνημα. Ο συνδικαλισμός και τα κόμματα κάνανε μια χαρά τη δουλειά τους. Τα κόμματα της Αριστεράς περιμένανε την Επανάσταση, νομιμοποιώντας την κρατική πολιτική με την παρουσία τους στο κοινοβούλιο και χτίζοντας καριέρες για τα στελέχη τους. Ο συνδικαλισμός έγινε ένας θεσμός που δούλευε συστηματικά για την ειρήνη ανάμεσα στα αφεντικά και τους εργάτες και ταυτόχρονα ήταν όχημα για τους εργατοπατέρες για κομματική άνοδο και μεταπήδηση στην επαγγελματική πολιτική ή σε άλλους κλάδους. Φυσικά υπήρχαν και εκείνοι οι άνθρωποι που αγωνιζόντουσαν γνήσια χωρίς ιδιοτέλεια αλλά αυτοί ήταν και μειοψηφίες και δεν ακολουθούσαν διαφορετικό δρόμο (από το δρόμο που χάραξε η Πασοκική κουλτούρα). Από την άλλη οι φοιτητές, έχοντας αλλάξει στην πλειοψηφία τους ταξική θέση έγινε μια καρικατούρα του παλιού, μια συναισθηματικά φορτισμένη μίμηση (βλ. κάθε χρόνο τη γιορτή του Πολυτεχνείου). Επαναστατικά λόγια, σημαίες, καταλήψεις και ηγεμονία της Άκρας Αριστεράς, πέσιμο στα λουλουδάδικα στις φοιτητικές πορείες και μετά κλάμα για την αντεπίθεση που δέχτηκαν. (Βασικό πρόβλημα της αριστεράς στην ελλάδα είναι ότι όλοι θέλουν να γίνουν ΚΚΕ στη θέση του ΚΚΕ. Εκτός από τον ΣΥΡΙΖΑ που άλλαξε γνώμη και θέλησε να γίνει ΠΑΣΟΚ.) Βουτηγμένο μέσα στην καταναλωτική κουλτούρα και βιώνοντας τη φοιτητική ζωή ως ένα κενό ανάμεσα στα μαθητικά χρόνια και τα χρόνια της εργασίας, της καριέρας και της προκοπής. Ένα κενό ελευθερίας και εύκολης επαναστατικότητας.

Εξαίρεση σε αυτό αποτελεί, με κάποιο τρόπο, το κίνημα την περίοδο ’06-’07 όπου υπήρξε μια αναβάθμιση στην ένταση του αγώνα, στους τρόπους που εκφραζότανε αυτό πολιτικά και τέλος στο επίπεδο των συγκρούσεων στο δρόμο (η σχέση και η αλληλόδραση με τον αναρχικό/αντιεξουσιαστικό χώρο ήταν πολύ σημαντικό κομμάτι εδώ). Πέρα από τα άμεσα πολιτικά αποτελέσματα αυτού του αγώνα άφησε παρακαταθήκες σε πρακτικό επίπεδο (το know-how των αγώνων) και εμπειρίες αγώνα που δεν ξεγράφονται από τα σώματα όσων συμμετείχαν. Σε αυτό το σημείο η σχέση φοιτητικού κινήματος και αντιεξουσιαστικού χώρου λειτούργησε βοηθητικά και για τις δύο πλευρές. Αμοιβαίος εμπλουτισμός. Continue reading

Μαύρος Δεκέμβρης ή και όχι.

Είναι γεγονός πως την τελευταία δεκαετία πολύς κόσμος ενημερώνεται μέσω διαδικτύου. Ειδικά ο κόσμος των κινημάτων αλλά και γενικά η κοινωνία με έμφαση στις νεαρότερες ηλικίες. Ένα από τα χαρακτηριστικά του διαδικτύου από την εποχή των social media και μετά είναι η γρήγορη μετάδοση των πληροφοριών αλλά επίσης και ο πολλαπλασιασμός τους.

Αυτό που συνηθίζουμε να αποκαλούμε «δημόσιο λόγο» ή «δημόσια σφαίρα» έχει μετατοπιστεί για πολλούς ανθρώπους στο διαδίκτυο και ειδικά στα social media. Για μας τους ανθρώπους των κινημάτων η δημόσια σφαίρα και η έκφραση του δημοσίου λόγου ήταν παραδοσιακά ο δρόμος. Τα social media ακριβώς λόγω των χαρακτηριστικών τους (να δημιουργούν μια αίσθηση κοινού, κοινωνίας), ειδικά τα πρώτα χρόνια κυριαρχούνταν από κινηματικούς (με τον έναν ή τον άλλον τρόπο) ανθρώπους.

Σε αυτό το πλαίσιο (πολλαπλασιασμός, ταχύτητα, δημόσια σφαίρα, διαδίκτυο) τα καλέσματα για έναν «Μαύρο Δεκέμβρη» έχουν κατακτήσει ένα μεγάλο κομμάτι της ιντερνετικής δημόσιας σφαίρας (είναι στα κεντρικά του indymedia και σε πολλά άλλα κινηματικά sites και blogs). Επειδή το μέγεθος αυτού του κομματιού δεν ανταποκρίνεται στην δημόσια σφαίρα του δρόμου, των βιωμάτων και των καθημερινών εμπειριών πολλών από εμάς είναι απαραίτητο να γραφτεί και να καταγραφεί μια διαφορετική και αντιδιαμετρική άποψη για το θέμα η οποία θα εμφανιστεί στο διαδίκτυο. Και αυτό γιατί μόνο μέσα από τις διαφορετικές απόψεις και τάσεις μπορεί μια δημιουργική κριτική και σύνθεση να μας βοηθήσει να πάμε παραπέρα. Continue reading

Ο αγώνας ενάντια στην ισλαμοφοβία (θα έπρεπε να) είναι και αγώνας ενάντια στην ιδεολογία του Ισλάμ

Με τον όρο ισλαμοφοβία εννοούμε τον ρατσισμό απέναντι στους μουσουλμάνους. Δηλαδή, την ταύτιση των πιστών μιας θρησκείας με κάποια χαρακτηριστικά όπως εγκληματίες, τρομοκράτες, βιαστές, σεξιστές ή και θετικά χαρακτηριστικά. Είναι η πρακτική της γενίκευσης στη βάση κάποιου χαρακτηριστικού, στη βάση κάποιου πράγματος το οποίο «είναι» κάποιος. Δηλαδή, πραγματοποιείται αρχικά μια ταύτιση των ανθρώπων με την έννοια «μουσουλμάνος» και ύστερα του «μουσουλμάνου» με άλλες ιδιότητες όπως «τρομοκράτης». Το πρόβλημα ξεκινά ήδη από την πρώτη ταύτιση που υπονοεί πως οι μουσουλμάνοι και ο μουσουλμανισμός είναι ένας. Ακόμα όμως και αν λέγαμε ότι οι μουσουλμανισμοί είναι πολλοί και έχουμε πολλές ταυτίσεις πάλι το πρόβλημα δε θα ξεπερνιόταν. Ας πάμε όμως σε κάτι άλλο και θα επιστρέψουμε στη συνέχεια.

Η ισλαμοφοβία ως εργαλείο στα χέρια του κράτους.

Είναι προφανές πως η ισλαμοφοβία είναι εκείνο το εργαλείο στα χέρια του κράτους που επιδιώκει την όλο και βαθύτερη υποταγή και πειθάρχηση των ανθρώπων στη σχέση κεφάλαιο. Αρχικά, ορίζοντας τον μουσουλμανισμό από τη σκοπιά της δυτικής αποικιοκρατικής λευκής ματιάς. Στη συνέχεια, χρησιμοποιώντας τον ορισμό αυτό για να ανακηρύξει τους μουσουλμάνους ως εξωτερικό ή εσωτερικό εχθρό για την «συνοχή και την ασφάλεια της κοινωνίας» ή αλλιώς για την συνέχεια της παραγωγικής διαδικασίας ως συνολικής κοινωνικής λειτουργίας. Τι σημαίνει αυτό; Η εργατική τάξη πρέπει να υποτιμηθεί. Ένα μεγάλο κομμάτι αυτής είναι μετανάστες 1ης, 2ης και 3ης γενιάς. Ένα μεγάλο κομμάτι αυτών είναι και μουσουλμάνοι. Πώς λειτουργεί η ισλαμοφοβία; Διαχωρίζει τους μουσουλμάνους από τους υπόλοιπους, και τους μουσουλμάνους μεταξύ τους (ανάμεσα σε αυτούς που θα εκφράσουν την πίστη τους στο δυτικό κοσμικό φιλελεύθερο κράτος και στους υπόλοιπους ή αλλιώς ανάμεσα στους πλούσιους και φτωχούς μουσουλμάνους). Επιτρέπει την αυστηρότερη νομοθετική και επιχειρησιακή διαχείριση των μεταναστών ως εργατικό δυναμικό. Ειδικές συνθήκες εργασίας για τους νόμιμους (ανάλογα με τη χρονική διάρκεια, συνεχής έλεγχος γιατί αν δε δουλεύεις και δεν έχεις ασφάλιση δεν μπορείς να μένεις στη χώρα κοκ), ειδική χρήση των μεταναστών που αφήνονται εκτός νόμου προς παραδειγματισμό για τους υπόλοιπους, για ζεστό χρήμα για ΜΚΟ και συναφείς οργανισμούς και για μαύρη εργασία. Continue reading